Sint-Servaas
Kerkplein 1
1850 Grimbergen
Basiliek | 1660-1700 | Barok | Katholieke Kerk
Kaart
Openingsuren
01 januari - 31 december
ma 7.00 - 19.00
di 7.00 - 19.00
woe 7.00 - 19.00
do 7.00 - 19.00
vr 7.00 - 19.00
za 7.00 - 19.00
zo 7.00 - 19.00
Geleide bezoeken
Kerkdiensten
Beschrijving
Sint-Servaas verwijst naar de parochiekerk terwijl de patroonheiligen Sint-Petrus en Paulus verbonden zijn aan de abdijkerk.
De kerk werd gebouwd in witte zandsteen in de periode 1660-80. Dat was de glorietijd van de abdij die ontstond omstreeks 1125. De toren met 48 klokken geeft een mooi panoramisch zicht op de omgeving.Het koor is opvallend groot in verhouding tot de rest van de kerk. Het schip bleef onvoltooid wat je kan merken aan de tijdelijke gevel. In het interieur vallen de sculpturaal bewerkte wanden op. In combinatie met vier prachtige biechtstoelen, de preekstoel, koorgestoelte, altaar en graftombe van de graaf van Grimbergen, geeft dit een van de mooiste barokensembles van het land.In het koor kan men vier schilderijen over Sint-Norbertus door Jan van Orley bewonderen. Ook elders in de kerk vind je talrijke werken van De Craeyer, van Orley en van Loon.
Neem een virtuele toer in de kerk.
Foto's
Media
Merkwaardige elementen
Biechtstoelen
Alle biechtstoelen zijn vóór 1718 vervaardigd door Willem Kerrickx. De ‘open biechtstoel’ is de voorloper van de huidige, waar de gelovige afgezonderd is. Elke stoel heeft een achterwand met vijf medaillons en grote beelden die personen of symbolen tonen. De medaillons verbeelden de twaalf apostelen, de vier evangelisten zijn vermeld. Rechts achteraan staat de Heilige Geest met deugden: Hoop, Geloof, biechtgeheim en Rechtvaardigheid.
Beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Grimbergen
Sinds mensenheugenis wordt in Grimbergen O.L.V. vereerd: een zittende, gekroonde Madonna met Kind Jezus en een duifje. Het beeld, ‘O.L.V. onder de toren’, stond vroeger centraal in de kerk, waar de toren tussen hoogkoor en schip stond. Na eeuwen spoorloos te zijn, werd het rond 1925 teruggevonden op de gewelven en door de pastoor gerestaureerd.
Koorgestoelte
Het laat-barokke koorgestoelte is rijk versierd met zuiltjes, omlijstingen, loofwerk, engeltjes, koppen, vogels, dieren, medaillons, maskers en bladmotieven. Heiligen en zaligen van de Norbertijnenorde sieren het geheel. Boven hangen vier werken van Richard van Orley, gemaakt voor abt Augustinus van Eeckhout (1716-1747): de Bekering van Norbertus, zijn smeekbede aan Paus Honorius II, zijn prediking in Antwerpen en de Triomf op Tankelm.
Grafmonumenten
De abdij is belangrijk: vele edelen en abten werden er bijgezet tot Jozef II dit verbood. Het opvallende Verrijzenismonument toont dood en tijd als symbolen van vergankelijkheid, met een lijst abten centraal. Een engel met trompet en zandloper verwijst naar de vreugde van de verrijzenis. Abt Herman de Munck liet het mausoleum bouwen rond 1700. Het sobere Prinsenmonument toont de prins van Grimbergen devoot knielend, maar zijn graf bleef leeg.
Sacristie
De sacristie, bereikbaar via een deur links in het hoogkoor, werd in 1763 uitgebreid door abt Jan-Baptist Sophie uit Brussel, wiens wapen boven de deur prijkt. Het is de grootste van het land (15,5m × 11m × 6,8m) en bevat een fresco van Sint-Norbertus op weg naar de hemel, begroet door heiligen en engelen met passende attributen. De schilder is onbekend, maar kleuren en perspectief verraden Italiaanse invloed.
Norbertusaltaar
Voor de brand van 10 september 1993 hingen er 15 Vlaamse meesters in de kerk. Boven het Norbertusaltaar bevindt zich het oudste schilderij: Norbertus ontvangt van Maria het witte Ordeskleed. Rechts hangt een doek dat de Triomf van de Eucharistie over Wijsbegeerte, Wetenschap, Dichtkunst en Natuur toont, een geslaagde kopie van Rubens in het Louvre. De voorstelling benadrukt dat Jezus de Redder is voor alle volkeren.
