Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart
Kerkplein
9400 Ninove
Abdijkerk | XVIII-XIX | Barok | Katholieke Kerk
Kaart
Openingsuren
01 januari - 31 december
ma 9.00 - 17.00
di 9.00 - 17.00
woe 9.00 - 17.00
do 9.00 - 17.00
vr 9.00 - 17.00
za 9.00 - 17.00
zo 9.00 - 17.00
Bedevaartsoord van de H. Cornelius
Geleide bezoeken
+32 54 33 20 25
vandaele.alexander@gmail.be
Kerkdiensten
Beschrijving
Deze driebeukige barokkerk in baksteen en Ledische kalkzandsteen met kenmerkende plattegrond en zuidwestgevel werd in 1727 ingewijd als kerk van de abdij Sint-Cornelius-en-Sint-Cyprianus, van de Norbertijnen, na een bijna 100-jarige bouwgeschiedenis. Sinds 1813 fungeert ze als parochiekerk, maar abt Ferdinand Vander Haeghen had indertijd een dubbel doel voor ogen: het koor en kruisbeuken zouden dienen als kloosterkerk, het schip als bedevaartskerk.
De vierkante oosttoren met zeszijdige lantaarn werd pas in 1825-1844 toegevoegd onder leiding van architect Lodewijk Roelandt (1786-1864).
Het helder, rijk versierd interieur met een opvallende stijleenheid zorgt ervoor dat deze kerk geprezen wordt als een van de belangrijkste gebedshuizen van het land en een van de volledigste kunsthistorische scheppingen van de Denderstreek.
Het omvangrijke koorgestoelte en de preekstoel dateren uit de 17de eeuw en werden overgebracht uit de oudere parochiekerk, gesloopt in 1816-1828, maar de overige aankleding in classicerende barok- en régencestijl is volledig tot stand gekomen onder de leiding van abt Vander Haeghen tijdens de eerste helft van de 18de eeuw.
De lambrisering aan elke zijwand van het schip omvat telkens tien geschilderde taferelen over de heiligen Cornelius en Cyprianus, waaraan de voormalige abdijkerk was toegewijd. Niet te missen is de binnenzijde van de centrale koepel, versierd met stucdecoratie.
Bibliografie: DHANENS E., Inventaris van het kunstpatrimonium van Oost-Vlaanderen, deel XI, De onze-Lieve-Vrouwkerk te Ninove, Gent, Provinciebestuur Oost-Vlaanderen, 1980.
Foto's
Media
Merkwaardige elementen
Lambrisering zijbeuken
Bij het betreden van de kerk imponeren de eikenhouten lambriseringen van de zijbeuken, met vier grote schilderijen en zes bas reliëfs in Régencestijl. Zuidelijk tonen tien scènes uit het leven van H. Cornelius, noordelijk tien uit dat van H. Cyprianus, samen met O.L.V. patroonheiligen van de abdij. In boekjes op de stoelen staat uitgebreide info over alle kunstwerken, vrij raadpleegbaar in de kerk.
Reliekschrijn van de H. Cornelius en de H. Cyprianus
Het reliekschrijn van H. Cornelius en H. Cyprianus is een pronkstuk: gemaakt door Brusselse meesters (1643 1644), in verguld koper en gedreven zilver, als baroksarcofaag op klauwpoten, rijk versierd met acanthus en engeltjes. De reliëfs tonen marteling, verheerlijking en tussenkomst van beide heiligen. De zilveren reliekhoorn bovenaan is vermoedelijk uit 1586. Het schrijn blijft centraal bij de pinksterverering.
Koor
Het koor van deze voormalige abdijkerk is sterk uitgebouwd en bevat een rijk versierd eikenhouten koorgestoelte, overgebracht uit een kapel van 1638. Aan de toegang staat een gebeeldhouwde communiebank (midden 18e eeuw) met vier reliëfs. Zowel de marmeren koorlezenaar als het gemarmerde, vergulde hoogaltaar tonen het thema ‘Hoop, Geloof en Liefde’. Boven het altaar prijkt de hemelvaart van Maria, patrones sinds 1813.
Onze-Lieve-Vrouwaltaar
In een zijkapel van de noordelijke dwarsbeuk staat een gemarmerd en verguld altaar (1730), oorspronkelijk voor de H. Drie eenheid en Sint Jozef, na 1812 toegewijd aan O.L.V. Blikvanger is het witmarmeren beeld van O.L.V. met het Kind (18e eeuw), dat tijdens de Franse overheersing door inwoners van Ninove werd verborgen en in 1849 aan de kerk geschonken.
Orgel
De voormalige abdijkerk van Ninove bezit een van de mooiste en grootste barokorgels van de Zuidelijke Nederlanden. J.B. de Forceville bouwde het in 1728; Gilles le Blas voegde in 1752 een echowerk toe. De orgelkast is rijk versierd met instrumenten, engelen en heiligenmedaillons; centraal zit H. Cecilia op een klein orgel. Restauraties sinds 1978 leidden tot digitale opnames en een postzegel.
Biechtstoel
De eikenhouten biechtstoel (1736 1738) links van de orgelkast vult de hele zijbeuk en blinkt uit in Régencestijl. Het iconografische programma verbeeldt de biecht: de priesterstoel, als troon onder een baldakijn, wordt geflankeerd door twee levensgrote engelen. Hoger knielen H. Petrus en de boetvaardige Maria Magdalena. Bovenaan staat Christus als Salvator Mundi, de handen geopend in barmhartigheid.
