Sint-Martinus
Kerkstraat 11 B
3960 Beek (Bree)
Kerk | XI-XV | Romaans, Gotiek | Katholieke Kerk
Kaart
Openingsuren
01 januari - 31 december
ma 10.00 - 17.00
di 10.00 - 17.00
woe 10.00 - 17.00
do 10.00 - 17.00
vr 10.00 - 17.00
za 10.00 - 17.00
zo 10.00 - 17.00
Kerkdiensten
Beschrijving
De parochie Beek is zeer oud. Vermoedelijk ontstond ze als afsplitsing van de parochie Kessenich, omstreeks het jaar 1000. De toren en enkele muurgedeelten dateren nog uit deze tijd en worden gezien als zeer zeldzame overblijfselen in de Ottoonse stijl, die nog vóór de romaanse stijl in beeld kwam.
De toren, opgetrokken uit zware veldkeien, was aanvankelijk een gesloten versterkte toren en werd later voorzien van een natuurstenen ingang, waarboven in reliëf de Heilige Martinus wordt afgebeeld.
Opvallend visgraatverband en twee ingemetselde koppen in de zuidermuur verdienen zeker aandacht. Het schip van de oude kerk werd in de 15e eeuw gesloopt en vervangen door drie gotische beuken in mergelsteen.
Binnen in de kerk kan je aan de hand van verschillende decoratieve elementen en kunstwerken doorheen de tijd reizen. Zo stamt de calvarie, toegeschreven aan de Meester van Elsloo, uit de 15de eeuw. Enkele laatgotische beelden stellen de H. Lucia en de H. Catharina voor. De laat-romaanse Sedes Sapientiae is allicht het oudste pronkstuk van de kerk (omstreeks 1300) maar boeiend om zien zijn ook de Sint-Anna-ten-Drieën, de Sint-Martinusgroep, verschillende houten beelden en twee rococo-biechtstoelen, tot en met de moderne kruisweg in keramiek.
De altaren zijn neogotisch en dateren uit de tweede helft van de 19de eeuw. Het gerestaureerde orgel met pijpwerk uit 1593, werd in 1739 gebouwd door Laurent Gilman en is afkomstig uit de Sint-Michielskerk van Bree.
Het kerkgebouw is gelegen aan het knooppunt 7 van het Limburgse fietsroutenetwerk.
KIKIRPA : Fototheek online
Foto's
Merkwaardige elementen
Romaanse toren
Sint-Martinuskerk (1450) bezit een Romaanse toren uit 1007, gebouwd met veldstenen en kleurrijke natuursteen. Toren en muurdelen zijn zeldzame Ottoonse resten, ouder dan de Romaanse stijl. Oorspronkelijk diende de toren als versterkte structuur, later kreeg hij een ingang met reliëf van Sint-Martinus. Boven de begane grond zijn drie primitieve maskerkoppen aangebracht, vermoedelijk Romeins, waarvan er nog twee herkenbaar zijn.
Orgel
Het orgel uit de Sint-Michielskerk te Bree werd in 1739 gebouwd door Laurent Gilman met pijpwerk van een Niehoff-orgel uit 1593. In 1782 verhuisde het naar de kerk van Beek. Bij de verbouwing in 1933 raakte het zwaar beschadigd en verloor veel pijpwerk. Vanaf 1988 volgde een restauratie waarbij ontbrekende delen historisch verantwoord werden vervangen. In 2007 was het orgel opnieuw voltooid.
Beeld Sedes Sapientiae
Het oudste beeld van de kerk is de Sedes Sapientiae uit de 13de eeuw, laat romaanse stijl. Gepolychromeerd, 74 cm hoog. Maria zit op een rood overtrokken zetel, draagt een gouden kleed met bloemen en een blauwe mantel met gouden zoom. Op haar hoofd een kroon met steentjes, in haar hand een roos. Het Kindje Jezus draagt een rode mantel, heft twee vingers op en houdt een duif op zijn schoot.
Beeld Sint-Anna ten Drieën
Een gepolychromeerde Sint-Anna ten Drieën uit de 15de eeuw toont de horizontale compositie. Anna, grootmoeder van Jezus en in die tijd een geliefde heilige, gold als hemelse voorspreekster. In dit beeld zitten Anna en Maria als gelijken naast elkaar op een bank. Anna houdt een gesloten boek op haar schoot, terwijl Maria het Jezuskind draagt. Het kind houdt een druiventros in zijn rechterhand, symbool van vruchtbaarheid en eucharistische betekenis.
Calvarie
Uit de 15de eeuw, toegeschreven aan de Meester van Elsloo. De voorstelling van de kruisiging van Jezus Christus op de berg Golgotha, geflankeerd door Maria en de apostel Johannes. Deze calvarie is van een heel bijzondere vervaardiging. Jezus wordt bijna levensgroot voorgesteld (ca. 150 cm). Bijzondere details: zware doornenkroon, halfgesloten ogen, pijnlijk opengesperde mond, haar is strepen naar beneden, smart in het hoekig gelaat. Over het hele lichaam hangt een sfeer van smart.
Beeldengroep Heilige Martinus
Beeldengroep van de Heilige Martinus, patroon van deze kerk, die zijn mantel deelt met een bedelaar. Het beeld is van ca. 1600, in gepolychromeerd hout en heeft een hoogte van 60 cm. Let in het bijzonder op de uitsnijding van dit werk, o.a. het gelaat van Sint-Martinus en de bedelaar. St.-Martinus is gezeten op een wit paard, met een lichtblauw overhemd, groene rok, rode mantel, alles afgezoomd met goud. De bedelaar draagt een bruin overhemd en lange grijze kousen.
