Heilige Kruisverheffing
Kerkstraat
8420 Wenduine (De Haan)
Kerk | XVII | Neogotisch | Katholieke Kerk
Kaart
Openingsuren
01 juli - 31 augustus
ma 9.00 - 18.00
di 9.00 - 18.00
woe 9.00 - 18.00
do 9.00 - 18.00
vr 9.00 - 18.00
za 9.00 - 18.00
zo 9.00 - 18.00
01 september - 30 juni
ma 9.00 - 17.00
di 9.00 - 17.00
woe 9.00 - 17.00
do 9.00 - 17.00
vr 9.00 - 17.00
za 9.00 - 17.00
zo 9.00 - 17.00
Kerkdiensten
Beschrijving
De Heilige Kruisverheffingskerk was oorspronkelijk een gotische kerk, typisch voor de Vlaamse kust, later uitgebreid met een neogotisch schip. Ze werd als monument beschermd in 1937, 1983 en 2003.
De devotie tot het Heilig Kruis gaat terug tot de 16de eeuw, toen volgens de legende een kruis voor de kust van Wenduine werd opgevist. Sinds het einde van de 17de eeuw bestaat er een broederschap. Op Pinkstermaandag wordt de legende opgevoerd in een massaspel, gevolgd door de zeewijding, een traditie van meer dan 200 jaar.
Tussen 1183 en 1187 werd de bescheiden kapel verheven tot parochiekerk. Resten van deze vroege kerk bleven bewaard in het zuidkoor en in de onderbouw van de toren. Omstreeks 1290 werd het gebouw uitgebreid met zijbeuken en zijkoren, waardoor de achthoekige toren als vieringtoren in het midden kwam te staan. Nadien fungeerde hij ook als zeebaken. Tijdens de Beeldenstorm van 1566 werd de kerk deels vernield en als paardenstal gebruikt. In de 17de eeuw volgde de heropbouw; bouwvallige delen werden in 1719 gesloopt.
Rond 1900 was Wenduine een bloeiende badplaats en werd een uitbreiding noodzakelijk. Bij onderzoek ontdekte men 13de-eeuwse tegelvloeren en 17de-eeuwse graven.
Architect Alphonse Depauw ontwierp in 1906 de nieuwe benedenkerk; ook de toren werd gerestaureerd met een slanke spits. Zo ontstond een driebeukige hallenkerk met achtzijdige vieringtoren.
Het interieur bevat een eiken preekstoel in rococostijl (18de eeuw), een zijportaal en een natuurstenen tabernakel met koperen deuren. Het Mirakelkruis dateert uit de 17de eeuw. De glasramen stammen uit 1908–1922. De doopvont in de benedenkerk is van gepolierde arduin met koperen deksel.
KIKIRPA : Fototheek online
Foto's
Merkwaardige elementen
Muurtabernakel
In de linker zijwand naast het hoofdaltaar is een merkwaardige gotische wandtabernakel ingewerkt. Het dateert uit de periode 1501-1510. Het koperen tabernakel wordt omgeven door een rijkelijk versierde ezelsrugboog in witte natuursteen. De iconografie tussen de boog en het stenen baldakijn stelt een pelikaan voor die zich in het hart prikt om zijn jongen te voeden. Dit staat symbool voor de zelfopofferende liefde van Christus. Het tabernakel werd in 1906 grondig hersteld.
Glas-in-loodraam in het koor
Boven het altaar bevindt zich een grandioos brandglasraam dat de boom van Jesse met de voorouders van Maria toont. Jesse ligt te rusten; uit zijn borst groeit een wortel die zich tot een grote boom vertakt. In de takken zitten de koningen van Juda, met koning David centraal. Bovenaan staan Maria en het kind Jezus. Het raam dateert van 1922; de maker is onbekend. De overige ramen (1908 en 1911) zijn van G. Ladon uit Gent.
Vloertegels doopkapel
In de doopkapel helemaal achteraan in de kerk werd de oorspronkelijke 13de-eeuwse kerkbevloering heraangelegd. Deze tegelvloeren werden ontdekt bij uitbreidingswerken aan de kerk begin 20ste eeuw. Het zijn geglazuurde terracotta tegeltjes in zowel een vierkante als driehoekige vormen. Deze kwetsbare eeuwenoude tegels zijn afgesloten door een hekken.
Leon Maes creëerde in 1900 gelijkaardige terracotta tegels voor de vloer in het koor.
Rococo preekstoel
De 18de-eeuwse eikenhouten preekstoel, een werk van Jaak Lauwereys, is versierd met grillige rococo motieven. De oorspronkelijk hangende kuip werd op een voet geplaatst. De wereldbol met het Lam Gods die vroeger onder de kuip stond dient nu als bekroning van het klankbord. Het Lam Gods staat symbool voor Christus dat het christendom verspreid over gans de wereld.
Mirakelkruis
De blikvanger van de kerk is het Mirakelkruis. Volgens de legende haalden Blankenbergse vissers in de 17de eeuw een groot kruis uit de zee. Plant in het zand verdween het, maar werd later op dezelfde plek teruggevonden, waar ooit de oude kerk van Oud-Wenduine stond. In een feestelijke stoet werd het naar de nieuwe kerk gebracht. Op Pinkstermaandag wordt de legende opgevoerd en afgesloten met de zeezegening.
OLV beeld in linker zijkapel
In de linkerzijkapel staat een gepolychromeerde Onze-Lieve-Vrouwenbeeld. Het beeld, namelijk het houtsnijwerk, romp, hoofd en armen, dateert uit de 17de eeuw evenals het eiken voetstuk.
