Heilige Johannes de Doper en O-L-V ten Hemel opgenomen
Abdijstraat 1
3271 Averbode (Scherpenheuvel-Zichem)
Abdijkerk | 1664-1672 | Barok | Katholieke Kerk
Kaart
Openingsuren
01 januari - 31 december
ma 7.00 - 12.30 • 13.30 - 19.00
di 7.00 - 12.30 • 13.30 - 19.00
woe 7.00 - 12.30 • 13.30 - 19.00
do 7.00 - 12.30 • 13.30 - 19.00
vr 7.00 - 12.30 • 13.30 - 19.00
za 7.00 - 12.30 • 13.30 - 19.00
zo 7.00 - 12.30 • 13.30 - 19.00
Kerkdiensten
Beschrijving
De abdij van Averbode werd gesticht in 1134 door graaf van Loon. Het binnenplein wordt betreden via een 14de eeuwse poort.
De barokke kerk van de abdij der norbertijnen in Averbode, is ontworpen door Jean Van den Eynde (1664-1672) en verving een oude kerk in romaans-gotische stijl. De kerk is toegewijd aan Johannes de Doper en aan Onze-Lieve-Vrouw ten hemel opgenomen. Aan de gevel zijn twee beelden te zien van de heilige Norbert (rechts) en Johannes de Doper, patroonheilige van de abdij (links).
De nieuwe kerk moest, in een reactie tegen de Reformatie, de gelovigen overweldigen met haar weelderig decor. Een preekstoel uit de 18de eeuw, vijf altaren, het koorgestoelte (1672) met 72 zitplaatsen en andere meubilair getuigen daarvan.
Het hoofdaltaar is getooid met een beeldengroep die de hemelvaart van Maria uitbeeldt. Het schilderij van Gaspar de Crayer (De Stichting van de Orde van Prémontré) verhuisde van het altaar naar de kapittelzaal. In 2001 is een nieuw altaar geplaatst met tien ton Veronamarmer.
Kerk en abdij liggen in een bosrijke omgeving, met wandelpaden onder meer naar de Kroningskapel, op een zandheuvel. Bezoek ook de begraafplaats waar onder andere schrijver Ernes Claes begraven ligt.
Foto's
Media
Merkwaardige elementen
Hoofdaltaar
Achteraan in het koor staat het hoogaltaar uit veelkleurig marmer (1753). Tussen de zuilen zien we Maria’s Tenhemelopneming: drie apostelen bij haar lege graf, Maria stijgt op een wolk met engeltjes en wordt verwelkomd door de Drievuldigheid. Koning Salomo en Johannes de Doper kijken toe. Naast het altaar hangen schilderijen van P.J. Verhaghen: links het Laatste Avondmaal, rechts Melchisedeks offer. Onder het altaar leidt een crypte tot de abten.
Norbertusaltaar
In de linkerdwarsbeuk staat het altaar van de Heilige Norbertus, stichter van de Premonstratenzers. Boven prijkt zijn beeld onder een baldakijn met engelen, terwijl Maria hem het witte ordekleed overhandigt. Naast hem staan de martelaren Adriaan Jansen en Jacob Lacops, omgebracht in 1572. De strop en palm symboliseren hun martelaarschap; tiara en kelk hun trouw aan het katholieke geloof.
Altaar van Johannes de Doper
In de rechterdwarsbeuk staat het altaar van de patroonheilige van de kerk: Johannes de Doper. Johannes zelf prijkt helemaal bovenaan onder een palmboom. De engelen met zwaard en gouden schaal verwijzen uiteraard naar zijn onthoofding. Daaronder zien we hoe Elisabeth (zijn moeder) Maria ontmoet. Aan hun zijde staan Jozef en Zacharias, Johannes vader. Het altaardoek beeldt de geboorte van Johannes af.
Koorgestoelte
Aan weerszijde van het koor staat een indrukwekkend, barok koorgestoelte. Het werd in 1673 afgeleverd door het atelier van Octaaf Herry uit Antwerpen. In de nissen staan heiligen en zaligen van de Norbertijnenorde. De engelen dragen voorwerpen die verwijzen naar het lijden en de dood van Christus. De leuningen van de 72 zitplaatsen zijn versierd met allemaal unieke engelenkopjes. Verder zien we ook veel dieren, planten en mythologische figuren die niet alleen figuratief maar ook symbolisch zijn.
Biechtstoelen
In de dwarsbeuken staan twee classicistische biechtstoelen die in 1779 gemaakt werden door Cornelis De Smedt uit Antwerpen. De zijkanten zijn versierd met passie- en boetetuigen. Bovenop de biechtstoelen staan Maria Magdalena (links) en de Heilige Maria van Egypte (rechts).
Orgel
Het monumentale orgel boven het portaal stamt uit de 19de eeuw. De rijkversierde kast toont Petrus, David, musicerende engelen, engelenkopjes en instrumenten. Boven prijkt St-Cecilia, patrones van kerkmuziek. Het orgel bezit 64 registers, vier klavieren en ruim 3500 pijpen, een fraai voorbeeld van romantische orgelbouw. Door restauratieplannen is het nu niet bespeelbaar. In 2001 werd een tweede orgel in de rechterdwarsbeuk geplaatst.
Partners
