Sint-Mauritius
Markt 1
3740 Bilzen
Kerk | XV-XX | Neogotisch | Katholieke Kerk
Kaart
Openingsuren
01 januari - 31 december
ma 9.00 - 17.00
di 9.00 - 17.00
woe 9.00 - 17.00
do 9.00 - 17.00
vr 9.00 - 17.00
za 9.00 - 17.00
zo 9.00 - 17.00
Geleide bezoeken
Kerkdiensten
Zaterdag 17.00u
Zondag 11.00u
Beschrijving
De kerk, gesticht door de abdij van Munsterbilzen in de 8e eeuw, werd toegewijd aan Sint-Mauritius en gezellen.
Het vijfhoekige koor en enkele laatgotische beelden herinneren aan de gotische periode.
Na een verwoestende brand in 1636 verrees ze in barokstijl; de toren volgde in 1667. In 1906 kreeg de kerk haar huidige hallenkerk-vorm, met neogotisch interieur. Tijdens de restauratie van 1995 werden gotische en barokke kunstwerken geïntegreerd.
Opvallend zijn de glasramen, houten tongewelven, monumentale grafstenen, de kruisweg en het kleurrijke neogotische schilderwerk.
Het Brammertz-orgel uit de 18e eeuw werd grondig gerenoveerd.
Bijzonder is het beeld van Sint-Anna-ten-Drieën (Anna, Maria en het kind Jezus), ontstaan rond 1520-1530 in een Maaslands of Luiks atelier. Anna draagt een hoofddoek, Maria een diadeem.
Rechts in het schip staat de heilige Barbara, afkomstig uit het begijnhofkerkje van Bilzen, toegeschreven aan de kring van Jan van Steffensweert. Ze wordt afgebeeld met toren, drie vensters en een open boek. Naast haar staat Sint-Mauritius, patroonheilige van de kerk, als Romeins centurio, martelaar van Agaune.
Onder de toren ligt de grafsteen van de familie van Bocholtz, oorspronkelijk onder het hoogaltaar geplaatst door Edmond van Bocholtz, landcommandeur van de Duitse Orde. Hij wilde de kerk tot grafkerk van zijn geslacht maken.
Op een schilderij van Walthère Daméry (1614-1678) knielt de H. Dominicus, ontvangt de rozenkrans van O.L. Vrouw en reikt die door aan de landcommandeur.
Het doek, ooit op het hoofdaltaar, verwijst naar de in 1661 gestichte broederschap van de H. Rozenkrans. Op de achtergrond houdt H. Gregorius van Cappadocië de banier van de Duitse Orde.
Bekijk de schatten van deze kerk online op erfgoedplus.be
Erfgoedroutes : Religieus erfgoed rondom Alden Biesen. Verken het religieus erfgoed in de omgeving via één van de fietsroute of met de autoroute.
Foto's
Merkwaardige elementen
Beeldengroep Sint Anna-ten-Drieën
Deze groep ontstaan tussen 1520-1530 in een Maaslands of Luiksatelier, is een van de zeldzame getuigen van deze gotische aankleding. Het Christuskind spartelt zich uit de armen van de staande Madonna, reikend naar de druivend welke de H. Anna in de rechterhand houdt, terwijl het met de andere hand de duif, in de linkerhand van de H. Anna, bij de vleugel graait. Maria, duidelijk kleiner dan Anna, draagt een diadeem, de H. Anna een weduwenkap.
Kruisweg
Muurschildering eind 19e en begin 20e eeuw door Charles Peeters uit Brussel. Zijn neogotische schilderijen zijn, net als die van G. Meunier, geïntegreerd in een kleurenpalet dat geënt is op de traditie van Viollet-le-Duc.
Glasramen
Reeds in 1893-1894 werden brandglasvensters, ontworpen door J. Osterrath, glasschilder uit het Luikse Tilff, in het koor geplaatst. Het grootste aantal werd echter pas uitgevoerd na de grote verbouwingen van 1904-1905. Van dezelfde hand en trouw blijvend aan eenzelfde beeldend schema, vormt het naast de muurschilderingen van Meunier, een gaaf bewaard, volledig neogotisch ensemble.
Reliekschrijnen
Twee reliekschrijnen in toonkast, neogotiek (1935), schenkingen van Deken Paquay voor deze kerk. De schrijnen zijn toegewijd aan de Heiligen Bernadette Soubirous en Jean Baptiste Marie Vianney.
Grafsteen van de familie van Bocholtz
De grafsteen van de familie van Bocholtz, ontdekt onder het hoogaltaar, kreeg een nieuwe plaats onder de toren. In 1659 liet Edmond van Bocholtz, landcommandeur van de Duitse Orde in Alden Biesen, zijn familieleden hier bijzetten om de kerk tot grafkerk van zijn geslacht te maken. Hijzelf, elders begraven, verschijnt op Daméry’s schilderij van H. Dominicus, met de Rozenkrans en de banier van de Orde.
Brammertz-orgel
Orgel van 1709 door Brammertz, grondig vernieuw in 1849 door Van Dinter, en opnieuw hersteld in 1876 door M. Peerenboom uit Maastricht en in 1999 door Nijs&zonen uit Nieuwerkerken naar ontwerp van Spectrum Hasselt.
Bronnen:
De Sint-Mauritiuskerk van Bilzen, uitgave Kerkfabriek Sint-Mauritius, 2008.
Beheersplan Onroerend Erfgoed (2020).
Kerken in de buurt
Circuit
Heersers en heiligen rondom Alden Biesen
Religieus erfgoed rondom Alden Biesen (fietsroute 1) – Deze route leidt je langs de machtige land commanderij van Alden Biesen en de abdij van Munsterbilzen. Ontdek welke sporen hun invloedrijke gezaghebbers achterlieten in de omgeving.
In de voetsporen van mijnheer pastoor
Heersers en heiligen, Religieus erfgoed rondom Alden Biesen (autoroute 1) – Minder sportief aangelegd? Of regent het pijpen stelen? We hebben de meest interessante beziens waardigheden verbonden met een traject aangepast aan de wagen.
