Sint-Amandus
Dorp
9470 Denderleeuw
Kerk | XIII-XX | Gotiek | Katholieke Kerk
Kaart
Openingsuren
Kerk gesloten voor restauratiewerkzaamheden.
Kerkdiensten
Beschrijving
Aan het ontstaan van de naam Denderleeuw is een legende verbonden: er zwierf in de streek een leeuw rond, waar de mensen onder te lijden hadden. Niemand was in staat hem te doden. Maar met de zegen van de heilige Amandus, geloofsprediker in Vlaanderen, slaagde men er in de leeuw te doden. Sint-Amandus bouwde een kapel en noemde de plaats Lewe (aan de Dender).
De driebeukige zandstenen kruiskerk die we nu kennen, stamt uit de 13de, begin 14de eeuw. Delen van de middenbeuk, de zuidelijke zijbeuk en de vierkante westtoren zijn laatgotisch van stijl.
In 1763 werd de zuidelijke zijbeuk verbouwd en werd de huidige noordelijke zijbeuk opgetrokken. Het geheel onderging aanzienlijke nogmaals verbouwingen in 1894-1895 onder leiding van architect Julius Goethals (1855-1918), stadsarchitect van Aalst, met onder meer een neogotisch koor en transept tot gevolg. De achtzijdige ingesnoerde torenspits werd in 1942-1943 toegevoegd door architect Stan Leurs.
De in 1972 gerestaureerde kerk is regelmatig plaats van afspraak voor concerten op het Van Peteghemorgel. Naast een fraai orgel is de kerk ook rijk aan voornamelijk 18de-eeuws houtsnijwerk.
Bibliografie:
Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen, deel 5n1, Arrondissement Aalst: gemeenten A t/m G, Turnhout, Brepols, 1978.
Vereniging orgelconcerten Denderleeuw
Foto's
Merkwaardige elementen
Glas-in-lood-ramen (Olivier Ganton 1945-1951 & Martens 1970)
Een vierpas glasraam toont het tetramorf: de leeuw (Marcus), stier (Lucas), adelaar (Johannes) en engel (Mattheus), een thema dat terugkeert in preekstoel en hoogaltaar. De kerk bezit nog bijzondere ramen: in de noordelijke kruisbeuk een WO II dankraam met het schild van Denderleeuw, de Strokapel en het verdwenen kruis van Leeuwbrug. In het hoogkoor staat het Laatste Avondmaal met Judas zonder lichtkrans. Zuidelijk hangt een Art nouveaureeks met spiegelend glas.
Monumentale preekstoel
De monumentale preekstoel, gemaakt door de gebroeders De Kinder (1717) naar het plan van P. Du Can, toont Maria Magdalena opvallend als apostel. De kuip bevat plastische taferelen, waaronder een detail uit Rembrandts Terugkeer van de verloren zoon (Hermitage, Sint Petersburg). Verder zie je hoe het beeld van de Heilige Kerk het woord van God letterlijk ondersteunt met haar wijsheid en kennis.
Grafmonument van de Heren van Liedekerke (16de eeuw)
Het grafmonument staat in een gotische nis met pinakels en toont een gisant met een leeuw aan de voeten. Centraal prijkt het gekroonde leeuwenschild van Denderleeuw en Liedekerke. Een vonnis van 1773 bepaalde dat het kasteel op Denderleeuw lag. In 1902 werd het monument gerestaureerd door kolonel Aymar de Liedekerke en dame Béranger. Vandaag maakt het, ondanks ontbrekende en beschadigde delen, deel uit van het restauratieplan van Van Acker en Partners.
Schilderij ‘De Emmausgangers” door M. Dhase (1754 Brussel)
M. Dhase behoorde tot de Vlaamse school en was hofschilder van Maria-Thérésia. Het doek bevindt zich aan de noordkant van het OLV altaar. In 1952 gerestaureerd door kunstschilder Philemon Berckman uit Geraardsbergen.
Christus staat centraal en wordt geflankeerd door beide Emmaüsgangers. Ze zitten aan tafel die gedekt is met brood en wijn. In de namiddag is de belichting optimaal om van dit waardevolle kunstwerk te genieten.
Damast schildering in het hoogkoor (atelier Bressens, 1913)
Op de bordeauxrode voorhang met groen boord staat de Pius Pelicanus met drie jongen, symbool van moederlijke zelfopoffering: zij prikt haar borst om haar jongen nieuw leven te geven, volgens middeleeuwse kennis over deze merkwaardige vogel. Na de zware WO II schade werden meerdere muurschilderingen — engelen, wapenschilden — overschilderd. Zijn ze voorgoed verdwenen?
Lambrisering stijl Louis XVI
De kerk bezit een ingewerkte kruisweg, olie op koper van Leo Steel (1915). Werd de 14 delige reeks gered tijdens WO II, toen ze in de grond werd verborgen? In de noordelijke zijbeuk hangen twee medaillons van P. Spruyt over sint Rochus en de pest (1666). In de zuidelijke kruisbeuk staat een houten beeld van de heilige. Zuidelijk tonen twee medaillons van H.J. Geens (1789) sint Amandus predikend en dopend. Je vindt meerdere voorstellingen van deze patroonheilige in de kerk.
