Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijk
Hanswijkstraat 71
2800 Mechelen
Basiliek | 1663 | Barok | Katholieke Kerk
Kaart
Openingsuren
01 april - 31 oktober
ma 9.00 - 17.00
di 9.00 - 17.00
woe 9.00 - 17.00
do 9.00 - 17.00
vr 9.00 - 17.00
za 9.00 - 17.00
zo 9.00 - 17.00
01 november - 31 maart
ma 9.00 - 16.00
di 9.00 - 16.00
woe 9.00 - 16.00
do 9.00 - 16.00
vr 9.00 - 16.00
za 9.00 - 16.00
zo 9.00 - 16.00
Geleide bezoeken
+32 15 29 76 57 - groepen@mechelen.be
Kerkdiensten
Beschrijving
Het barokke heiligdom werd ontworpen door Lucas Faydherbe en gebouwd tussen 1663 en 1681. De kerk kan als uniek worden beschouwd omdat het een basiliekplan combineert met drie schepen en een centrale constructie. Het was een van de eerste koepelkerken in Nederland.
Sinds 998 staat in deze kerk de devotie tot het miraculeuze beeld van Onze-Lieve-Vrouw voorop. Volgens de legende kon een geladen schip dat op de Dijle was gestrand pas worden bevrijd en weer in het water worden gezet nadat een Mariabeeld naar de oever was gebracht zodra de lading was gelost. De lokale bevolking concludeerde dat de Maagd daar vereerd wilde worden.
Toen de stad Mechelen in 1272 werd getroffen door een pestepidemie, baden de inwoners en droegen ze het beeld naar de kathedraal van Saint-Rombaut in het stadscentrum. Enkele dagen later was de plaag overwonnen. Sindsdien wordt de processie elk jaar gehouden uit dankbaarheid.
Sinds 1738, de datum waarop traditioneel 750 jaar geleden de Maagd van Hanswijk werd vereerd, wordt elke 25 jaar de Hanswijkcavalcade gehouden, een unieke historische processie. De meest recente editie vond plaats in 2013.
Paus Johannes Paulus II verhief de Hanswijkkerk in 1987 tot basiliek en erkende het als een belangrijk bedevaartsoord ter ere van Onze Lieve Vrouw van Hanswijk (988-1988).
De Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijkbasiliek wordt samen met de andere 7 historische kerken in Mechelen ontsloten door Torens aan de Dijle vzw en meerdere parochievrijwilligers, in samenwerking met de stad Mechelen.
Bronnen :
Stedelijke dienst Monumentenzorg Mechelen
Kerkfabriek van de Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijkbasiliek
Foto's
Media
Merkwaardige elementen
Reliëfs onderaan de koepel
Boven de kolommen van de rotonde bracht de architect twee grote basreliëfs aan die de Kruisdraging en de aanbidding van de herders voorstellen. Tot de bombardementen in de Tweede Wereldoorlog dacht iedereen dat het om zandstenen werken ging. Maar die zouden te zwaar geweest zijn, daarom heeft de vindingrijke Faydherbe reliëfs geplaatst. Pas toen de beschadigde reliëfs hersteld werden, ontdekte men het bedrog.
Biechtstoelen van Jan-Frans Boeckstuyns (1650-1734)
Enkele biechtstoelen zijn mogelijk van Jan Frans Boeckstuyns (ca. 1690). De noordoostelijke toont Dood, Laatste Oordeel, Paradijs en Hel. In de noordwestelijke staan Petrus, engelen met kruistitel en doek van Veronica, en H. Hieronymus. De zuidwestelijke verbeeldt Gebed, Boetvaardigheid, Zonde en Berouw. De zuidoostelijke is eenvoudiger en anoniem. Het fronton draagt OLV Onbevlekt Ontvangen als Maria Medeverlosseres met Kind dat de slang vertrapt.
Preekstoel van Theodor Verhaegen (1701-1759)
De preekstoel, een van de mooiste sieraden van de kerk, werd in 1743 ondernomen voor 4.000 gulden, grotendeels geschonken door Alexander-Jozef Rubens. In 1746 realiseerde Theodoor Verhaegen het werk, dat de Mariale leer verbeeldt: Adam en Eva na de zondeval, verdreven door Jahweh die naar Maria met het kind wijst. Boven wordt Maria door engelen opgenomen, onder een hoge boom met draperie.
Beeld Onze-Lieve-Vrouw
In Hanswijk strandde in de 10e eeuw een schip dat pas loskwam toen het Mariabeeld aan wal werd gebracht. Dit werd gezien als teken dat Maria daar wilde wonen. Het beeld ging naar een kapel, vermeld in 1263 door Thomas van Cantimpré. Het oorspronkelijke verdween in de 16e eeuw; het huidige, 1,45 m hoog en uit notelaar, toont Maria met scepter en Jezus met appel. Het draagt sporen van polychromie en wordt jaarlijks meegedragen in de Hanswijkprocessie.
Labyrint van Hanswijk
In het vloerpatroon van de Hanswijkbasiliek bevindt zich een labyrint, symbool voor de spirituele reis van christenen. Het pad toont dat men, ondanks beproevingen, door God geleid wordt. Het labyrint nodigt uit tot contemplatie en bezinning, vaak geknield bewandeld. Gotische kathedralen zoals Amiens en Chartres hebben soortgelijke patronen. Na de middeleeuwen verdween de traditie; dit 19e-eeuwse exemplaar is daarom bijzonder.
Donaties aan O.-L.-Vrouw van Hanswijk
De Hanswijkparochie ontving door de eeuwen heen vele schenkingen ter ere van O.-L.-Vrouw van Hanswijk: kroonjuwelen, kelken, kerkvaten en juwelen, vaak tentoongesteld in de basiliek. Ex-voto’s zoals schilderijen, gedenkplaten en krukken vinden hun oorsprong in 15de-eeuws Italië en verspreidden zich later door Europa. De Hanswijkcollectie bestaat opvallend uit kinderportretten, passend bij Maria als Moeder Gods en haar bijzondere zorg voor kinderen.
