Sint-Marten
Stapelstraat 29
3800 Sint-Truiden
Kerk | 1570 | Neoromaans | Katholieke Kerk
Kaart
Openingsuren
01 januari - 31 december
ma 9.00 - 17.00
di 9.00 - 17.00
woe 9.00 - 17.00
do 9.00 - 17.00
vr 9.00 - 17.00
za 9.00 - 17.00
zo 9.00 - 17.00
Maandag voor Aswoensdag gesloten (Verloren Maandag en Carnaval).
In het hoofdportaal : kledingbak van Wereldmissiehulp (Boechout)
Achteraan in de kerk : ‘deelkast’ voor gratis voedsel en allerhande voorwerpen
Kerkdiensten
Zondag : 10.30 (Oaseviering met onthaal en ontmoeting)
Beschrijving
De neoromaanse kerk uit 1895, ontworpen door architect E. Serrure, vormt een rustpunt aan een drukke invalsweg en winkelstraat.
De vierkante toren, het enige restant van de oude kerk (ca. 1550), is gebouwd in mergelsteen op een kalkstenen sokkel en vertoont gotische en vroegrenaissancistische elementen.
Voor de toren staan vier heiligenbeelden: H. Eucherius, H. Lutgardis, Christina de Wonderbaarlijke en H. Trudo. De huidige beelden (2013) zijn van Roger Rosseel uit Mechelen.
Het interieur is sober en donker, passend bij de romaanse stijl.
De houten zoldering met 17de-eeuwse cassetten toont wapenschilden van belangrijke Sint-Truidense families. Ze komt deels uit de vroegere Heilige-Grafkerk, gesticht door de abdij in de 11de eeuw en verdwenen in 1706. Op de triomfbalk prijkt een Calvarie (1530-1540).
De kerk bezit talrijke kunstwerken uit de 15de-18de eeuw. Beelden van Sint-Marten dateren uit 1500-1550. Andere kleurrijke houten beelden zijn de Verrezen Christus, Christus-op-de-Koude-Steen, een ruiterbeeld van Sint-Marten, een Piëta, Sint-Rochus, Sint-Eucherius en herhaaldelijk stadspatroon Sint-Trudo.
Christus in het graf is 18de-eeuws; de Sedes Sapientiae is vermoedelijk een kopie van een 13de-eeuws origineel. Het meubilair is grotendeels neogotisch.
Aan het Sint-Martensplein staat de voormalige Augustinuskapel, nu een kledingwinkel, ooit deel van het in 1910 gesloopte hospitaal. De Stapelstraat verwijst naar de oude Staepelpoort van de familie Van Staepelen.
Na het vertrek van de Minderbroeders en sluiting van hun kerk verhuisde ook de verering van Sint Antonius naar de Sint-Martenkerk.
Foto's
Media
Merkwaardige elementen
Hoofdaltaar
Het hoofdaltaar is van gepolijst Italiaans albast, waarvan de kleurschakeringen schitteren door belichting. Centraal staat een verguld koperen tabernakel met email, edel- en halfedelstenen en parels, bekroond met een calvariekruis. Links en rechts staan drie heiligen verbonden met de eucharistie. Het altaar werd in 1892 geschonken door gravin Maria-Anna de Ipanema Moreira. Sinds 1910 flankeren twee grote koperen kandelaars dit kunstwerk.
De paneelzoldering
Boven de hoofden van de kerkbezoeker kan je de cassettes zien met enkele schilderijen, voornamelijk wapenschilden van Sint-Truidense patriciërsfamilies uit de 17de eeuw. Het was een vorm van sponsoring avant-la-lettre, want de bouw en de afwerking van het kerkgebouw werd hier gedeeltelijk mee betaald. De best bewaarde cassettes zijn de oudste. Dit heeft te maken met de kwaliteit van de schildersverf. Op het koor rechts is één gerestaureerd paneel goed zichtbaar.
Heiligenbeelden
De kerk bezit een collectie vroeg-renaissancistische en barokke beelden: replica van Sint-Anna ten Drieën, de Piëta, de Verrijzenis, Sint-Marten, Rochus, Sint-Trudo en Eucherius. Bij de restauratie kwamen buiten vier streekheiligen: Sint-Trudo, Christina De Wonderbare, Sint-Lutgardis en Eucherius. Het smeedwerk onder de beelden is van de Truiense kunstsmid Pieter Radoux (1864-1939).
De Heilige Grafkapel
Omdat de oude doopvont naar het altaar werd verplaatst, kreeg de kapel een nieuwe bestemming als Heilige Grafkapel. Onder het altaar bevindt zich een tombe met een beeld van de dode Christus (barok/classicisme), geflankeerd door een vastenkruis met de folterattributen. Ook de herinneringskruisjes van overleden parochianen zijn er aanwezig. Oorspronkelijk heette de kerk ‘Heilige Grafkerk’ (11de–18de eeuw), en via deze kapel wordt het verleden geëerd.
De kruisweg
In de zijbeuken kan je de lijdensweg van Jezus bemediteren aan de hand van geschilderde taferelen op koperplaat gevat in eikenhouten gesculpteerde kaders. Deze afbeeldingen werden bekostigd en geschonken door weldoeners wier namen vermeld staan op de kaders.
Reliekschrijn van de Heilige Broeder Mutien-Marie (Louis-Joseph Wiaux 1841-1917)
De smeedijzeren paaskandelaar van Truiense kunstsmid Pieter Radoux werd in 2014 door Tim Roosen omgevormd tot reliekschrijn. Het toont een geschilderd portret en in de vergulde lunet een vingerkootje van de Belgische heilige Mutien, die in 1989 in Rome heilig werd verklaard. Via hem blijven de Broeders van de Christelijke Scholen (Lasallianen), actief in Sint-Truiden van 1883 tot 2003, aanwezig.
