Kapittelkerk van Sint-Dimpna te Sint-Dimpna (Geel) - Ontdek deze open en gastvrije religieus gebedshuis

Kapittelkerk | 1300-1400 | Gotiek | Katholieke Kerk

Toiletten Bedevaartsoord

Kaart

Openingsuren

01 april - 30 september
ma -
di 14.00 - 17.00
woe 14.00 - 17.00
do 14.00 - 17.00
vr 14.00 - 17.00
za 14.00 - 17.00
zo 14.00 - 17.00

Geleide bezoeken

+32 14 56 63 80

Kerkdiensten

www.sintdimpna.be

Beschrijving

De Sint-Dimpnakerk (1349-1479) in Geel is een indrukwekkend monument in Demergotiek, een regionale variant van de gotische stijl. De robuuste, onafgewerkte toren met speklagen van witte zandsteen en bruine ijzerzandsteen werd later toegevoegd (1454-1585).

Oorspronkelijk was het een bedevaartkerk: volgens de legende zijn de Heilige Dimpna en haar biechtvader Gerebernus hier begraven.
Dimpna, een Engelse prinses, vluchtte in de 7de eeuw naar Vlaanderen om te ontsnappen aan haar vader die haar wilde huwen. Hij achtervolgde haar en onthoofdde haar in een vlaag van waanzin. Na haar dood zouden zieken, vooral geesteszieken, genezen zijn aan haar graf.
Dit leidde tot haar verering en de bouw van een ziekenkamer (1683), waar patiënten negen dagen verbleven om via rituelen genezing te vinden.

Ondanks verwoestingen tijdens de Beeldenstorm (1566), de Franse periode (18de eeuw) en WO II bleef de kerk goed bewaard en bezit ze een uniek interieur.
Binnen heerst een sobere harmonie, maar er zijn uitzonderlijke kunstschatten: diverse retabels en het renaissance praalgraf van de familie de Merode. Het apostelretabel, het oudste bewaarde gepolychromeerde natuurstenen retabel in Vlaanderen, staat sinds kort op de Vlaamse Topstukkenlijst. Het Dimpnaretabel, dat de legende verbeeldt, prijkt er al langer.

Een ware parel dus! Er bestaat een uitgebreide gids (64 p.) die verkrijgbaar is voor 3,5 euro bij de toeristische dienst van Geel en in de kerk. Ook zijn er infopanelen voorzien.

Parochie Sint-Dimpna

KIKIRPA : Fototheek online

Vlaamse Topstukkenlijst

Vlaamse Meesters in Situ

Fietsroute "Met helden & heiligen" via de knooppunten

Foto's

Media

Merkwaardige elementen

Dimpnaretabel

Het 16de-eeuwse retabel, 7 m hoog en 6,5 m breed, telt meer dan 200 eikenhouten beeldjes die taferelen vormen rond de legende van Sint-Dimpna. Onderaan zie je haar leven en marteldood, in het midden haar verheerlijking op aarde en bovenaan haar zegepraal in de hemel, bekroond met de Calvarieberg. In de nis staat een neogotisch reliekschrijn met relieken van Sint-Dimpna en Sint-Gebernus.

Apostelretabel

Dit witstenen retabel uit de 14de eeuw is het oudste kunstwerk van de kerk. Het bestaat uit 7 gotische portalen: 6 kleinere met telkens twee nissen waarin apostelen met hun attributen staan, zoals Petrus met sleutel en Johannes met boek. Het grotere middenportaal toont een Calvarie: Christus gekruisigd tussen zon en maan, geflankeerd door Maria en Johannes.

Passieretabel

Het eikenhouten passieretabel (1490-1500) uit een Brussels atelier draagt het keurmerk van Brusselse beeldhouwers, een dubbele hamer, ontdekt op Christus’ rug tijdens restauratie. De gekruisigde Christus staat centraal. Wanneer men de luiken openzet kan men het volledige passieverhaal ‘lezen’. Het leest namelijk als een stripverhaal van Jezus’ lijden te beginnen in de Hof van Olijven en te eindigen met Pinksteren.

Secreet en schilderijtjes van de Merodes

In het secreet, een verborgen ruimte afgesloten door 16de-eeuwse deuren, werden relieken, kunstschatten en documenten bewaard. De toegang tot boven- en kelderverdieping werd later dichtgemetseld. Onlangs gerestaureerd, fungeert het nu als mini-schatkamer met o.a. twee schilderijen van de familie Merodes door Jan Mostaert, gemaakt ter verloving en beschouwd als topstukken van Vlaamse kunst.

Praalgraf van baron Jan III van Merodes en Anna van Gistel

Het koppel huwde in 1520. Na de dood van baron Jan III van Merodes in 1550 werd hij samen met zijn vrouw in het koor van de Dimpnakerk begraven. Hun renaissancegraf, gemaakt door Cornelis II Floris de Vriendt, toont hen biddend op een sarcofaag. Aan hun voeten liggen leeuw en hond als symbolen van moed en trouw. Wapenschilden, Romeinse herauten en ridderlijke attributen vervolledigen het monument.

Glasramen

De gebrandschilderde ramen (1889-1900) uit het Antwerpse atelier Stalins en Janssens tonen de legende van Sint-Dimpna. Zij was de dochter van een Ierse koning en een christelijke moeder. Na haar moeders dood wilde de koning zijn dochter Dimpna huwen, maar zij vluchtte met haar biechtvader Gerebernus naar Geel. Daar doodde haar vader hen. De inwoners begroeven de martelaren en riepen Dimpna aan voor genezing. Geel groeide uit tot een bekend bedevaartsoord die pelgrims van heinde en verre aantrok.